Publikacje
Home ›
Publikacje ›
Glosariusz terminologii związanej z aplikacjami informatycznymi dla przedsiębiorstw
Planowanie zasobów przedsiębiorstwa (ang. ERP - Enterprise Resource Planning) było ważnym krokiem w ewolucji narzędzi informatycznych, która rozpoczęła się w latach sześćdziesiątych. Każdy kolejny stopień ewolucji w/w narzędzi i rozwiązań informatycznych budowany jest na fundamentach i zasadach wypracowanych przez stopień poprzedni. Nasz glosariusz oparliśmy na oryginalnym brzmieniu poszczególnych terminów, aby ułatwić czytelnikom zrozumienie anglojęzycznej terminologii często wykorzystywanej przez dostawców rozwiązań informatycznych.Pominięte w tym artykule terminy można znaleźć w The Lexicon of CRM.
Część I: Od A do C
Część II: Od D do I
Część III: Od J do O
Część IV: Od P do Z
Część I: od A do C
accounts payable - AP (pol. zobowiązania): Wartość towarów i usług nabytych, za które nie dokonano jeszcze płatności.
accounts receivable - AR (pol. należności): Wartość towarów wysłanych lub usług wykonanych dla klientów, za które nie otrzymano jeszcze płatności.
advanced planning and scheduling - APS (pol. zaawansowane planowanie i harmonogramowanie): Techniki polegające na analizie i planowaniu procesów logistycznych oraz produkcyjnych w okresach krótkich, średnich i długich. APS posiada każdy program komputerowy stosujący zaawansowane algorytmy matematyczne lub logiczne w celu optymalizacji lub symulacji planowania przy ograniczonej zdolności produkcyjnej, planowania kapitałowego, prognozowania, zarządzania popytem, i innych. Wymienione techniki biorą jednocześnie pod uwagę szereg ograniczeń oraz zasad biznesowych zapewniając planowanie i harmonogramowanie w czasie rzeczywistym, wsparcie decyzji, zarządzanie zdolnością produkcyjną, itd. APS często generuje i ocenia liczne scenariusze. Kierownictwo wybiera wówczas jeden scenariusz do wykorzystania jako "plan ostateczny". Pięć głównych składników systemów APS to: planowanie popytu, planowanie produkcji, harmonogramowanie produkcji, planowanie dystrybucji oraz planowanie transportu.
APICS - American Production and Inventory Control Society (pol. Amerykańskie Stowarzyszenie Sterowania Produkcją i Zapasami): Organizacja edukacyjna typu non-profit składająca się z ponad 70.000 członków w obszarach produkcji, materiałów i wyrobów oraz zintegrowanego zarządzania zasobami.
application software (pol. aplikacja komputerowa): Program, który wykonuje zadanie lub realizuje proces dostosowany do indywidualnych potrzeb użytkowników końcowych lub rozwiązuje poszczególne ich problemy. Aplikacje komputerowe dla przedsiębiorstw są przykładem biznesowych systemów informatycznych dużej skali, używanymi przez organizacje do zarządzania ich działaniami.
application programming interface - API (pol. interfejs programowania aplikacji): Zestaw mechanizmów, protokołów i narzędzi do budowania aplikacji lub komunikowania się z programami lub innymi systemami. Dobry API ułatwia tworzenie programu przez dostarczanie wszystkich elementów, które są potrzebne programiście. Mimo, że API są przeznaczone dla programistów to są one ostatecznie korzystne dla użytkowników ponieważ gwarantują, że wszystkie programy wykorzystujące ten sam API będą miały podobne interfejsy, co ułatwia użytkownikom poznawanie i korzystanie z nowych programów. Wielu dostawców aplikacji dla przedsiębiorstw dostarcza API do integrowania innych aplikacji z ich systemami.
application service provider - ASP (pol. dostawca usług aplikacyjnych): Podmiot zarządzający, dystrybuujący i utrzymujący dzierżawę aplikacji informatycznych i usług z nimi związanych klientom poprzez sieci rozległe (ang. wide area network - WAN) z centrum danych. ASP jest więc dla przedsiębiorstw sposobem na outsourcing wybranych lub prawie wszystkich aspektów ich potrzeb informatycznych.
architecture (pol. architektura aplikacji): Zestaw protokołów posiadających określoną strukturę, który realizuje funkcje systemu.
avaialble-to-promise - ATP (pol. dostępne do potwierdzenia): Niezadysponowana część zapasów przedsiębiorstwa lub planowanej produkcji, utrzymywana w harmonogramie głównym, celem potwierdzania i zrealizowania zamówienia od klienta.
back scheduling (pol. harmonogramowanie wsteczne): Technika obliczania daty rozpoczęcia i zakończenia realizacji zamówienia. Harmonogram realizacji zamówienia jest obliczany wstecznie począwszy od jego zakończenia, w celu określenia daty rozpoczęcia realizacji zamówienia i/lub zakończenia realizacji każdej operacji nań się składającej.
bill of material - BOM (pol. struktura materiału): Lista wszystkich podzespołów, elementów pośrednich, części oraz surowców, z których składa się wyrób gotowy, wskazująca na ilość każdego z elementów niezbędnych do jego wytworzenia.
browser (pol. przeglądarka): Oprogramowanie wykorzystywane w Internecie w celu dotarcia do i wyświetlenia dokumentów na ekranie, łączenia się z innymi stronami przy wykorzystaniu łączy hipertekstowych, wyświetlania obrazów oraz odtwarzania plików audio.
business intelligence - BI: Zestaw narzędzi zapewniających wielowymiarową analizę graficzną informacji biznesowej, umożliwiających osobom podejmowanie lepszych decyzji i ulepszanie procesów biznesowych. Często posiadające funkcje "co jeśli".
business-to-business e - commerce - B2B (pol. handel elektroniczny w relacji typu firma - firma) (A): Interesy prowadzone między firmami przez Internet. Internet wpływa na przekształcanie się firm, poprzez ich udział w zarządzaniu łańcuchem dostaw, w organizacje wirtualne, redukujące koszty, czas realizacji zamówienia oraz zwiększające terminowość realizacji zleceń.
business-to-consumer sales - B2C (pol. sprzedaż w relacji typu firma - konsument) (A): Interesy między firmami a konsumentami końcowymi prowadzone w dużym stopniu przez Internet. Dotyczy to firm, które oprócz sprzedaży tradycyjnej oferują sprzedaż produktów on-line oraz firm, które handlują wyłącznie drogą elektroniczną.
capable-to-promise - CTP (pol. możliwe do potwierdzenia): Proces potwierdzania zamówień od klientów biorąc pod uwagę dostępne zdolności produkcyjne i zapasy. Proces ten może obejmować wiele zakładów produkcyjnych oraz punktów dystrybucji. Pojęcie to stosuje się, aby określić kiedy nowe zamówienie lub zamówienie nie ujęte w harmonogramie może być zrealizowane. Przy jego określaniu stosuje się model harmonogramowania przy ograniczonej zdolności systemu produkcyjnego w celu określenia, kiedy można zrealizować zamówienie. Uwzględnia wszelkie ograniczenia produkcji, takie jak dostępność zasobów, czas realizacji zamówień na surowce lub części kupowane oraz wymagania dotyczące komponentów lub podzespołów. Powstała w ten sposób data realizacji zamówienia uwzględnia zdolność produkcyjną, aktualne uwarunkowania produkcji oraz przyszłe zamówienia. Celem stosowania jest zredukowanie czasu spędzanego przez planistów produkcji, przyspieszenie realizacji zamówień i dostosowywanie planów z powodu podania niedokładnej daty realizacji zamówienia.
capacity requirements planning - CRP (pol. planowanie zdolności produkcyjnych): Funkcja ustalania, mierzenia i dostosowywania limitów oraz poziomów zdolności produkcyjnej. Termin CRP w tym kontekście odnosi się do procesu szczegółowego określania wielkości robocizny oraz zasobów maszynowych wymaganych do wykonania zadań produkcyjnych.
client/server system (pol. system klient/serwer): Rozproszony system komputerowy, w którym przetwarzanie przypisywane jest komputerowi, który najlepiej spośród komputerów w sieci może wykonać dane zadanie.
client (pol. klient aplikacji): W systemach informatycznych, program komputerowy używany do kontaktowania się i uzyskiwania danych z programu obsługującego, zainstalowanego na innym komputerze (serwerze aplikacji). Każdy klient aplikacji jest zaprojektowany do pracy z jednym lub większą liczbą programów na serwerze aplikacji, a każdy program na serwerze aplikacji wymaga konkretnego rodzaju klienta aplikacji. Przeglądarka internetowa jest jednym z typów klienta aplikacji.
computer-assisted software engineering - CASE (pol. technika tworzenia oprogramowania wspierana komputerowo): Wykorzystanie narzędzi komputerowych w celu wsparcia procesu projektowania, rozwijania i utrzymywania produktów i systemów informatycznych.
computerized maintenance management systems - CMMS (pol. utrzymywanie systemów wspomagających zarządzanie wspierane komputerowo): Systemy informatyczne służące do utrzymywania przetwarzania zamówień, jak również związanymi z nimi zapasami, zakupami, księgowością i funkcjami kadrowymi. W niektórych branżach - szczególnie w produkcji o charakterze ciągłym, gdzie producenci chcą zoptymalizować zużycie wyposażenia wymagającego dużych nakładów kapitałowych - systemy te odgrywają wiodącą rolę jako systemy wspomagające zarządzanie przedsiębiorstwem. CMMS mają podobne funkcje podstawowe, na które składają się np.: rejestracja i administracja wyposażenia, kontrola zapasów, harmonogramowanie prac i zasobów oraz zakupy.
corporate performance management - CPM (pol. zarządzanie wynikami organizacji): Dość szeroki termin opisujący metodologie, metryki, procesy oraz systemy wykorzystywane do monitorowania i zarządzania wynikami przedsiębiorstwa. Aplikacje komputerowe, które umożliwiają CPM przekładają strategię działania na plany operacyjne oraz prezentację skumulowanych wyników.
cost of goods sold - COGS (pol. koszt własny sprzedaży): Klasyfikacja księgowa określająca kwoty kosztów materiałów bezpośrednich, bezpośrednich kosztów robocizny oraz kosztów ogólnych związanych ze sprzedażą produktów w danym okresie.
customer relationship management - CRM (pol. zarządzanie relacjami z klientami): Systemy informatyczne, od prostych i gotowych rozwiązań do zarządzania kontaktami z klientami, do wysoce wyspecjalizowanych i interaktywnych pakietów służących sprzedawaniu, które łączą sprzedaż, marketing oraz narzędzia związane z informacją zarządczą. Obejmują one tworzenie struktury produktu, zarządzanie kalkulacjami i ofertami, oraz encyklopedie marketingu. Niektóre systemy rozszerzają te funkcje do tworzenia złożonych wycen, promocji, planów prowizyjnych, sprzedaży zespołowej oraz zarządzania kampaniami reklamowymi. Rozwiązania wspomagające zarządzanie relacjami z klientami instalowane w dużych firmach z setkami, nawet tysiącami użytkowników mają możliwość obsługi centrum informacji telefonicznej oraz wspomagania klienta, serwisu posprzedażnego, prognozowania i analiz.

Część II od D do I
database (pol. baza danych): Zbiór danych zaprojektowany w celu oddzielenia programów komputerowych od plików z danymi. Redundancja jest zminimalizowana, elementy danych mogą być dodawane lub usuwane, a struktura plików nie wymaga zmian w istniejących programach komputerowych.
database management systems - DBMS (pol. systemy zarządzania bazami danych): Oprogramowanie zaprojektowane w celu zorganizowania danych oraz dostarczenia mechanizmu ich przechowywania, utrzymywania oraz pozyskiwania z nośnika fizycznego (np. bazy danych). DBMS oddziela dane od aplikacji komputerowych oraz osób z nich korzystających i umożliwia przeglądanie danych na wiele sposobów.
data warehouse (pol. hurtownia danych): Zbiór danych, który został przygotowany specjalnie dla aplikacji wspierających podejmowanie decyzji.
discrete manufacturing (pol. produkcja dyskretna): Produkcja jednostkowa takich wyrobów jak np. pojazdy, urządzenia elektryczne lub komputery.
e-Business: Nazwa ogólna nadawana każdemu rodzajowi działalności gospodarczej prowadzonej przy użyciu Internetu, od handlu internetowego po samoobsługę.
engineer-to-order - ETO (pol. konstruowanie na zamówienie): Produkty, których specyfikacje klienta wymagają osobnego projektu inżynierskiego, znacznego dostosowania, lub zakupu nowych materiałów. Wynikiem każdego zamówienia jest powstanie osobnego zestawu części, struktury materiałów oraz marszruty (technologii).
enterprise application integration - EAI (pol. integracja aplikacji komputerowych wspomagających zarządzanie przedsiębiorstwem): Nieograniczone współdzielenie danych oraz procesów biznesowych poprzez aplikacje komputerowe w sieci informatycznej organizacji, w przypadkach gdy programy komputerowe w obszarach takich jak kontrola zapasów kadr, automatyzacja sprzedaży i inne oraz zarządzanie bazami danych zaprojektowane były tak, by działać niezależnie, bez interakcji pomiędzy nimi. Istnieją cztery główne kategorie integracji: 1) łączenie baz danych: bazy danych współdzielą i kopiują informacje jeśli istnieje taka potrzeba; 2) łączenie aplikacji komputerowych: przedsiębiorstwo współdzieli procesy biznesowe i dane pomiędzy dwiema lub więcej aplikacjami; 3) tworzenie hurtowni danych: dane pozyskiwane są z różnych źródeł i kierowane do osobnych baz danych w celu dalszych analiz; oraz 4) wspólny system informatyczny, najwyższe osiągnięcie integracyjne, gdy wszystkie elementy informatycznego systemu wspomagającego zarządzanie przedsiębiorstwem są powiązane tak, by wyglądały jak jednolita aplikacja komputerowa.
enterprise asset management - EAM (pol. zrządzanie aktywami przedsiębiorstwa): Aktywa przedsiębiorstwa mogą obejmować m.in. siłę roboczą, narzędzia, wyposażenie, materiały i informacje. Celem zarządzania aktywami przedsiębiorstwa jest optymalizacja ich wykorzystania oraz zarządzanie działaniami związanymi z utrzymywaniem majątku w sprawności i możliwie najwyższej wydajności. Kolejnym kluczowym elementem w szeroko rozumianym zarządzaniu majątkiem firmy jest integracja z finansami, kadrami i funkcjami zakupów, jak również produkcji, planowania zapotrzebowania materiałowego oraz systemami planowania zasobów produkcyjnych przedsiębiorstwa.
enterprise resource planning - ERP (pol. planowanie zasobów przedsiębiorstwa): 1) System informatyczny zorientowany księgowo wykorzystywany dla zaplanowania zasobów przedsiębiorstwa niezbędnych do przyjęcia, realizacji, wysyłki i rozliczenia księgowego zamówień od klientów. System ERP różni się od typowego systemu MRP II elementami technicznymi takimi jak: graficzny interfejs użytkownika, relacyjna baza danych, wykorzystanie języka czwartej generacji, zastosowaniem narzędzi typu CASE dla jego rozwoju, architekturą typu klient/serwer oraz otwartym charakterem aplikacji. 2) Ogólniej, jest to metoda wydajnego planowania i kontroli wszystkich zasobów niezbędnych do przyjęcia, realizacji, wysłania i rozliczenia zamówień od klientów w firmie produkcyjnej, dystrybucyjnej lub usługowej.
flow manufacturing (pol. produkcja potokowa, ciągła): Forma organizacji produkcji, w której maszyny i operatorzy obsługują taki sam, zwykle nieprzerwany przepływ materiałów. Operatorzy na ogół wykonują te same czynności dla każdej serii produkcyjnej. Często w/w formę produkcji określa się jako masową. Każdy wyrób gotowy mimo, że różni się specyfikacją materiału, korzysta z tego samego schematu procesu produkcji, a produkcja realizowana jest masowo.
fourth-generation language - 4GL (pol. język czwartej generacji - 4GL): Ogólny termin odnoszący się do serii języków nie posiadających ustalonych procedur, które umożliwiają użytkownikom lub programistom tworzenie prototypów oraz kodowanie nowych systemów. Języki te wykorzystują menu, kombinacje pytań i odpowiedzi oraz prostsze, angielsko-podobne sekwencje wyrazów do projektowania i wdrażania systemów, uaktualniania baz danych, generowania raportów, tworzenia wykresów oraz odpowiadania na zapytania.
graphical user interface - GUI (pol. graficzny interfejs użytkownika): Połączenie między komputerem i użytkownikiem korzystającym z myszy i ikon tak, aby użytkownik dokonywał wyboru przez wskazywanie na ikonę i klikanie myszą.
Internet: Światowa sieć komputerów należących do firm, rządów i uniwersytetów, umożliwiająca użytkownikom dzielenie się informacjami w formie plików oraz wysyłanie wiadomości elektronicznych oraz dostęp do ogromnych zbiorów informacji. Nazywany również Siecią.

Część III: Od J do O
Just-in-Time - JIT (pol. dokładnie na czas): Filozofia produkcji oparta na planowanej eliminacji wszystkich strat materiałowych i stałym poprawianiu produktywności. Obejmuje pomyślne wykonanie wszystkich czynności produkcyjnych wymaganych do wytworzenia wyrobu gotowego, od powstania projektu po dostawę, ze wszystkimi etapami przekształcania surowca włącznie.
lead time (pol. czas realizacji): 1) Czas wymagany do przeprowadzenia procesu (lub serii operacji). 2) W kontekście logistyki, jest to czas pomiędzy pojawieniem się potrzeby złożenia zamówienia, a otrzymaniem materiałów. Poszczególne elementy czasu realizacji mogą zawierać czas przygotowania zamówienia, czas oczekiwania, czas przetwarzania, czas transportu lub przesunięcia, czas otrzymania i czas kontroli.
lean production (pol. odchudzona produkcja): Filozofia produkcji kładąca nacisk na minimalizację ilości wszystkich zasobów (włącznie z czasem) wykorzystywanych w różnych działaniach przedsiębiorstwa. Wiąże się z identyfikowaniem i eliminowaniem działań nie tworzących wartości dodanej na etapie projektu, produkcji, zarządzania łańcuchem dostaw oraz obsługi klienta. Producenci stosujący technikę produkcji odchudzonej zatrudniają zespoły wszechstronnie wykwalifikowanych pracowników na wszystkich poziomach organizacji i stosują wysoce elastyczny, coraz bardziej zautomatyzowany sprzęt do wytwarzania określonej liczby produktów o potencjalnie dużej różnorodności. Zawiera zestaw zasad i reguł redukcji kosztów poprzez nieustanne usuwanie odpadów oraz poprzez upraszczanie wszystkich procesów produkcyjnych i wspomagających.
mass customization (pol. masowe dostosowywanie): Wytworzenie dużej liczby produktów, o dużej różnorodności tak, aby klient mógł wybrać produkt spośród dużej liczby możliwych wyrobów gotowych, podczas gdy koszt produkcji jest niski ze względu na ich duży wolumen. Przykładem może być zamówienie na komputer osobisty, w którym klient może wyszczególnić prędkość procesora, ilość pamięci, wielkość i prędkość twardego dysku, cechy wymiennych urządzeń pamięciowych oraz wiele innych opcji, gdy komputery osobiste są składane na jednej linii po niskich kosztach.
mass production (pol. produkcja masowa): Produkcja na dużą skalę, charakteryzująca się wyspecjalizowanym sprzętem i siłą roboczą.
master production schedule - MPS (pol. główny plan produkcji): Prognozowany plan produkcji elementów, przypisany do przygotowania głównemu planiście. Jest to zbiór danych związanych z planowaniem, który stanowi trzon planowania zapotrzebowania materiałowego (MRP). Przedstawia on to, co firma planuje produkować, wyrażone w określonych konfiguracjach, ilościach i datach.
material requirements planning - MRP (pol. planowanie zapotrzebowania materiałowego): Zbiór technik, wykorzystujących dane ze struktury materiałów, danych zapasów oraz głównego planu produkcji w celu skalkulowania zapotrzebowania materiałowego. Tworzy zapotrzebowanie realizacji zamówień uzupełniających na materiały. Co więcej, zaleca zmianę harmonogramu zamówień otwartych, gdy terminy realizacji i terminy zapotrzebowania nie są zbieżne.
manufacturing resource planning - MRP II (pol. planowanie zasobów produkcyjnych): Metoda efektywnego planowania wszystkich zasobów firmy produkcyjnej. Metoda ta zajmuje się planowaniem operacyjnym w jednostkach, planowaniem finansowym i ma zdolności symulacyjne, aby odpowiadać na pytania typu "co jeśli". Składa się z różnorodnych, wzajemnie powiązanych procesów: tworzenie biznes planów, planowanie produkcji (planowanie sprzedaży i planowanie operacyjne), tworzenie głównego planu produkcji, planowanie zapotrzebowania materiałowego, planowanie zdolności produkcyjnych oraz systemy wspomagania zarządzania zdolnościami produkcyjnymi i materiałami. Wyniki tych systemów integrowane są z raportami finansowymi takimi jak biznes plan, zestawienie zakupów, budżet na wysyłki, oraz prognozy zapasów. Planowanie zasobów produkcyjnych jest bezpośrednią pochodną i rozszerzeniem MRP z zamkniętą pętlą.
manufacturing execution system - MES (pol. system zarządzania produkcją): System komunikacji i informowania obszaru produkcji. Zawiera funkcje takie jak alokacja oraz status zasobów, harmonogramowanie operacyjne/szczegółowe, rozdysponowywanie składników produkcji, kontrola dokumentów, zbieranie i pozyskiwanie danych, zarządzanie zasobami ludzkimi, zarządzanie jakością, zarządzanie procesem, zarządzanie utrzymaniem ruchu, śledzenie zmian oraz pochodzenia produktu, analiza wyników. Może dostarczać informacje zwrotne z obszaru produkcji w czasie rzeczywistym. Łączy się i uzupełnia z systemami ERP.
online analytical processing - OLAP (pol. przetwarzanie analityczne w czasie rzeczywistym): Kategoria narzędzi informatycznych, które analizują dane przechowywane w bazie danych. Narzędzia typu OLAP umożliwiają użytkownikom analizę wielowymiarowych danych w różnych przekrojach. Przykładowo, prezentuje analizy trendów i serii czasowych. Głównym składnikiem programu OLAP jest serwer OLAP, który znajduje się pomiędzy klientem oraz systemem zarządzania bazą danych (DBMS), który rozpoznaje sposób zorganizowania danych w bazie i posiada specjalne funkcje do ich analizowania. Serwery OLAP są dostępne dla prawie wszystkich głównych systemów baz danych.
order entry (pol. wprowadzenie zamówienia): Proces specyfikacji potrzeb klienta i przyjmowania zamówień zgodnie z terminologią używaną przez producenta lub dystrybutora. Zamówienie powinno być oparte o linię rezerw dostępnych do potwierdzenia (ATP) w głównym planie produkcji. Może to polegać na stworzeniu dokumentów wysyłkowych dla wyrobów gotowych w środowisku MTS (produkcji na magazyn), lub może być bardziej skomplikowaną serią czynności, z pracami projektowymi dla produktów tworzonych na zamówienie (MTO) włącznie.

Część IV: Od P do Z
portal: Spersonalizowana strona internetowa lub serwis, który oferuje szeroki wachlarz zasobów i usług, takich jak np. poczta elektroniczna, fora internetowe, wyszukiwarki oraz internetowe centra handlowe. Pierwsze portale internetowe były serwisami zapewniającymi dostęp do Sieci, ale teraz większość tradycyjnych wyszukiwarek przekształciła się w portale internetowe, aby przyciągnąć i zatrzymać szerszą publiczność.
process manufacturing (pol. produkcja procesowa): Produkcja, która tworzy wartość dodaną przez mieszanie, oddzielanie, formowanie i/lub przeprowadzanie reakcji chemicznych. Może być dokonywana w trybie ciągłym lub wsadowym.
product data management - PDM (pol. zarządzanie danymi o produkcie): System, który kontroluje wszystkie dane związane z produktem, a także związany z nim przebieg pracy w przedsiębiorstwie. Systemy zarządzania danymi o produkcie zastępują procesy "papierowe" oraz przechowywanie informacji w jednym, scentralizowanym banku danych, co umożliwia upoważnionym użytkownikom w firmie dostęp i możliwość uaktualniania bieżących danych o produkcie, zapewniając jednocześnie, że postępują zgodnie z określonymi procedurami. Dostawcy systemów PDM podkreślają podobieństwa pomiędzy nimi a technologią pracy grupowej (ang. groupware) odpowiednią dla szeregu środowisk biznesowych. Oprócz zapewnienia integralności danych, przez stosowanie technologii relacyjnych baz danych, obydwa systemy zawierają aplikacje zarządzające przebiegiem pracy oraz aplikacje internetowe, które ułatwiają współpracę.
product configurator (pol. konfigurator produktu): System oparty o reguły, znajdujący zastosowanie w środowiskach: projekt na zamówienie (DTO), konstrukcja na zamówienie (ETO) oraz produkcja na zamówienie (MTO), gdzie istnieją liczne wersje produktu. Konfiguratory produktu dokonują inteligentnego modelowania części lub cech produktu a często tworzą modele rzeczywiste, rysunki, struktury materiału oraz kosztorysy, które można zintegrować z systemami CAD/CAM oraz MRP II, jak również systemami do wprowadzania zamówień sprzedaży.
product life cycle (pol. cykl życia produktu): 1) Kolejne etapy, przez które przechodzi nowy produkt, tj. od jego wprowadzenia do sprzedaży, przez jej wzrost, stabilizację, do schyłku. 2) Jest to okres pomiędzy wstępnymi badaniami nad rozwojem produktu, do momentu, gdy jego sprzedaż i obsługa klienta związana z tym produktem jest zakończona. 3) Okres, w którym produkt może być wytwarzany i sprzedawany z zyskiem.
product lifecycle management - PLM (zarządzanie cyklem życia produktu): Proces sterowania produktem od fazy pomysłu do jego wycofania w celu dostarczenia jak największej wartości przedsiębiorstwu oraz jego partnerom handlowym. Aplikacje wspomagające działania biznesowe dzięki PLM, to między innymi nadawanie produktom określonych cech, projektowanie, konstruowanie, zarządzanie procesami produkcyjnymi, zarządzanie danymi o produkcie, zarządzanie ilością produktu.
real time (pol. czas rzeczywisty): Technika koordynowania przetwarzania danych ze związanymi z nimi zewnętrznymi zdarzeniami z chwilą ich wystąpienia, umożliwiająca szybkie raportowanie okoliczności ich wystąpienia. Natychmiastowa dostępność danych dla systemu informatycznego, w momencie, gdy zachodzi transakcja lub zdarzenie.
relational database (pol. relacyjna baza danych): Program komputerowy umożliwiający użytkownikom uzyskanie informacji pozyskanych z dwóch lub więcej baz danych, które składają się z dwuwymiarowych układów danych.
reorder point system - ROP (pol. system punktu składania ponownego zamówienia): Metoda zarządzania zapasami, która powoduje złożenie zamówienia na towar każdorazowo, gdy ilość towaru zmniejszy się do wcześniej określonego poziomu zapasów.
return on investment - ROI (pol. zwrot z inwestycji): Wskaźnik finansowy względnego zwrotu z inwestycji, zwykle wyrażony jako procent osiągniętych dochodów, do kwoty zainwestowanej.
routing (pol. technologia produkcji): Szczegółowe informacje dotyczące sposobów produkcji poszczególnych wyrobów lub ich części. Zawiera listę operacji, które należy przeprowadzić, ich kolejność, stanowiska robocze z nimi związane oraz normy dotyczące przygotowania do wykonywania operacji oraz czas ich realizacji.
sales force automation - SFA (pol. automatyzacja procesu sprzedaży): Technologia stosowana do zwiększania wydajności i skuteczności sprzedaży przez usprawnianie i przyspieszenie procesów oraz eliminację błędów. Zapewnia pracownikom sprzedaży dostęp do aktualnych informacji dotyczących klientów oraz cen. Eliminuje także błędy związane ze składaniem zamówień.
serwer: Komputer, lub pakiet oprogramowania, który świadczy specyficzny rodzaj usług dla oprogramowania typu klient działającego na innych komputerach. Termin ten, może się odnosić do oprogramowania, na przykład Web Server, lub maszyny, na której program działa. Pojedynczy komputer spełniający rolę serwera może obsługiwać kilka różnych pakietów serwerowych, zapewniając wiele różnych serwerów klientom w sieci.
supplier relationship management SRM (pol. zarządzanie relacjami z dostawcami): Zbiór aplikacji informatycznych, umożliwiających przedsiębiorstwom stworzenie bardziej wszechstronnych wglądów w dane o dostawcach i realizowanych przez nich operacjach. Poszukiwanie dostawców strategicznych (ang. sourcing) oraz zarządzanie wydatkami stanowią istotną części SRM.
supply chain management - SCM (pol. zarządzanie łańcuchem dostaw): Projektowanie, planowanie, realizacja, kontrola oraz monitoring czynności należących do łańcucha dostaw w celu tworzenia wartości netto, budowania konkurencyjności, wywierania wpływu na logistykę na świecie, synchronizowania popytu i podaży oraz globalnych pomiarów wyników.
supply chain planning - SCP (pol. planowanie łańcucha dostaw): Określenie zbioru zasad i procedur, które rządzą działaniami łańcucha dostaw. Na planowanie składa się określanie kanałów marketingowych, promocji, odpowiednich ilości i rozłożenia w czasie, zasad dotyczących zapasów i ich uzupełniania oraz polityki produkcji. Planowanie ustala parametry, w ramach których działać będzie łańcuch dostaw.
supply chain execution - SCE (pol. realizacja w łańcuchu dostaw): Aplikacje informatyczne zorientowane na realizację, dla skutecznego nabywania i dostarczania towarów i usług w ramach łańcucha dostaw. Składają się na nie systemy produkcyjne, magazynowe, systemy realizacji transportu oraz zapewniające przejrzystość łańcucha dostaw.
supply chain inventory visibility - SCIV (pol. przejrzystość łańcucha dostaw zapasów): Aplikacje informatyczne pozwalające śledzić wydarzenia mające miejsce w łańcuchu dostaw. Systemy te śledzą zapasy globalnie na poziomie pojedynczej jednostki zapasu i informują użytkownika o istotnych odchyleniach od planów. Firmy uzyskują realistyczne dane szacunkowe o terminach przybycia materiału.
strategic sourcing (pol. poszukiwanie dostawców strategicznych): Rozwój i zarządzanie relacjami z dostawcą w celu nabycia towarów i usług w sposób umożliwiający realizację bezpośrednich potrzeb przedsiębiorstwa. Całkowicie łączy się z częścią zarządzania procesem zaopatrzenia.
warehouse management system - WMS (pol. system zarządzania magazynem): Systemy, które integrują pracę wykonaną w magazynach i centrach dystrybucji z systemem informatycznym typu transakcyjnego. Proste przechowywanie i pozyskiwanie materiałów jest zastępowane przez strategie zwiększające przepustowość i produktywność gospodarki magazynowej przez zarządzanie pełnym zakresem zapasów magazynowych, aby skutecznie zarządzać procesami biznesowymi magazynu oraz kierować działaniami magazynowymi, z otrzymywaniem, umieszczaniem, konfekcjonowaniem, wysyłaniem oraz okresowymi inwenturami włącznie. Większość z nich można stosować w powiązaniu ze środkami komunikacji wykorzystującymi częstotliwości radiowe, umożliwiając transfer danych w czasie rzeczywistym pomiędzy systemem i personelem magazynu.
work in process - WIP (pol. produkcja w toku): Wyrób lub wyroby na różnych etapach realizacji ze wszystkimi materiałami, od surowców przeznaczonych do wstępnego przetworzenia, po całkowicie przetworzone materiały czekające na odbiór końcowy oraz przyjęcie na stan wyrobów gotowych. Wiele systemów księgowych obejmuje również wartość zapasów produktów wstępnie przetworzonych oraz komponentów.
World Wide Web (WWW) (A): Zbiór oprogramowania, protokołów, konwencji hipertekstu, oraz technik multimedialnych umożliwiających stosowanie Internetu.
Web Services (pol. Serwisy Internetowe): Standardowy sposób integrowania aplikacji internetowych przy zastosowaniu standardów otwartych XML, SOAP, WSDL i UDDI oprócz trzonu protokołu internetowego. XML stosowany jest do oznaczania danych, SOAP do transferu danych, WSDL jest stosowany do opisywania dostępnych serwisów, a UDDI do tworzenia list dostępnych serwisów. Stosowane przede wszystkim jako środek komunikacji firm ze sobą i z klientami, serwisy internetowe umożliwiają organizacjom komunikowanie danych bez szczegółowej znajomości systemów informatycznych pozostających poza zaporą (ang. firewall). W przeciwieństwie do tradycyjnych modeli klient/serwer, serwisy internetowe nie zapewniają użytkownikowi GUI, lecz zamiast tego stosują wspólną logikę biznesową, dane oraz procesy poprzez programistyczny interfejs w sieci. Serwisy internetowe umożliwiają różnym aplikacjom z różnych źródeł komunikowanie się ze sobą bez czasochłonnego kodowania dostosowującego, a ponieważ wszelka komunikacja odbywa się w XML, serwisy internetowe nie są związane z żadnym systemem operacyjnym, czy językiem programowania i nie wymagają stosowania przeglądarek lub języka znaczników hipertekstu (HTML).
extensible markup language - XML (pol. rozszerzalny język znakowania) Język ten umożliwia bezpośrednią komunikację między komputerami w Internecie. W przeciwieństwie do starszych języków znakowania hipertekstu (HTML), które zawierają znaczniki HTML podające instrukcje przeglądarce internetowej odnośnie wyświetlania informacji, znaczniki XML podają instrukcje przeglądarce odnośnie kategorii informacji.
Źródła i polecane lektury:
Przetłumaczono i opublikowano za zgodą Technology Evaluation Centers Inc. Copyright © 1999-2004 Technology Evaluation Centers, Inc.
Część I: Od A do C
Część II: Od D do I
Część III: Od J do O
Część IV: Od P do Z
Część I: od A do C
accounts payable - AP (pol. zobowiązania): Wartość towarów i usług nabytych, za które nie dokonano jeszcze płatności.
accounts receivable - AR (pol. należności): Wartość towarów wysłanych lub usług wykonanych dla klientów, za które nie otrzymano jeszcze płatności.
advanced planning and scheduling - APS (pol. zaawansowane planowanie i harmonogramowanie): Techniki polegające na analizie i planowaniu procesów logistycznych oraz produkcyjnych w okresach krótkich, średnich i długich. APS posiada każdy program komputerowy stosujący zaawansowane algorytmy matematyczne lub logiczne w celu optymalizacji lub symulacji planowania przy ograniczonej zdolności produkcyjnej, planowania kapitałowego, prognozowania, zarządzania popytem, i innych. Wymienione techniki biorą jednocześnie pod uwagę szereg ograniczeń oraz zasad biznesowych zapewniając planowanie i harmonogramowanie w czasie rzeczywistym, wsparcie decyzji, zarządzanie zdolnością produkcyjną, itd. APS często generuje i ocenia liczne scenariusze. Kierownictwo wybiera wówczas jeden scenariusz do wykorzystania jako "plan ostateczny". Pięć głównych składników systemów APS to: planowanie popytu, planowanie produkcji, harmonogramowanie produkcji, planowanie dystrybucji oraz planowanie transportu.
APICS - American Production and Inventory Control Society (pol. Amerykańskie Stowarzyszenie Sterowania Produkcją i Zapasami): Organizacja edukacyjna typu non-profit składająca się z ponad 70.000 członków w obszarach produkcji, materiałów i wyrobów oraz zintegrowanego zarządzania zasobami.
application software (pol. aplikacja komputerowa): Program, który wykonuje zadanie lub realizuje proces dostosowany do indywidualnych potrzeb użytkowników końcowych lub rozwiązuje poszczególne ich problemy. Aplikacje komputerowe dla przedsiębiorstw są przykładem biznesowych systemów informatycznych dużej skali, używanymi przez organizacje do zarządzania ich działaniami.
application programming interface - API (pol. interfejs programowania aplikacji): Zestaw mechanizmów, protokołów i narzędzi do budowania aplikacji lub komunikowania się z programami lub innymi systemami. Dobry API ułatwia tworzenie programu przez dostarczanie wszystkich elementów, które są potrzebne programiście. Mimo, że API są przeznaczone dla programistów to są one ostatecznie korzystne dla użytkowników ponieważ gwarantują, że wszystkie programy wykorzystujące ten sam API będą miały podobne interfejsy, co ułatwia użytkownikom poznawanie i korzystanie z nowych programów. Wielu dostawców aplikacji dla przedsiębiorstw dostarcza API do integrowania innych aplikacji z ich systemami.
application service provider - ASP (pol. dostawca usług aplikacyjnych): Podmiot zarządzający, dystrybuujący i utrzymujący dzierżawę aplikacji informatycznych i usług z nimi związanych klientom poprzez sieci rozległe (ang. wide area network - WAN) z centrum danych. ASP jest więc dla przedsiębiorstw sposobem na outsourcing wybranych lub prawie wszystkich aspektów ich potrzeb informatycznych.
architecture (pol. architektura aplikacji): Zestaw protokołów posiadających określoną strukturę, który realizuje funkcje systemu.
avaialble-to-promise - ATP (pol. dostępne do potwierdzenia): Niezadysponowana część zapasów przedsiębiorstwa lub planowanej produkcji, utrzymywana w harmonogramie głównym, celem potwierdzania i zrealizowania zamówienia od klienta.
back scheduling (pol. harmonogramowanie wsteczne): Technika obliczania daty rozpoczęcia i zakończenia realizacji zamówienia. Harmonogram realizacji zamówienia jest obliczany wstecznie począwszy od jego zakończenia, w celu określenia daty rozpoczęcia realizacji zamówienia i/lub zakończenia realizacji każdej operacji nań się składającej.
bill of material - BOM (pol. struktura materiału): Lista wszystkich podzespołów, elementów pośrednich, części oraz surowców, z których składa się wyrób gotowy, wskazująca na ilość każdego z elementów niezbędnych do jego wytworzenia.
browser (pol. przeglądarka): Oprogramowanie wykorzystywane w Internecie w celu dotarcia do i wyświetlenia dokumentów na ekranie, łączenia się z innymi stronami przy wykorzystaniu łączy hipertekstowych, wyświetlania obrazów oraz odtwarzania plików audio.
business intelligence - BI: Zestaw narzędzi zapewniających wielowymiarową analizę graficzną informacji biznesowej, umożliwiających osobom podejmowanie lepszych decyzji i ulepszanie procesów biznesowych. Często posiadające funkcje "co jeśli".
business-to-business e - commerce - B2B (pol. handel elektroniczny w relacji typu firma - firma) (A): Interesy prowadzone między firmami przez Internet. Internet wpływa na przekształcanie się firm, poprzez ich udział w zarządzaniu łańcuchem dostaw, w organizacje wirtualne, redukujące koszty, czas realizacji zamówienia oraz zwiększające terminowość realizacji zleceń.
business-to-consumer sales - B2C (pol. sprzedaż w relacji typu firma - konsument) (A): Interesy między firmami a konsumentami końcowymi prowadzone w dużym stopniu przez Internet. Dotyczy to firm, które oprócz sprzedaży tradycyjnej oferują sprzedaż produktów on-line oraz firm, które handlują wyłącznie drogą elektroniczną.
capable-to-promise - CTP (pol. możliwe do potwierdzenia): Proces potwierdzania zamówień od klientów biorąc pod uwagę dostępne zdolności produkcyjne i zapasy. Proces ten może obejmować wiele zakładów produkcyjnych oraz punktów dystrybucji. Pojęcie to stosuje się, aby określić kiedy nowe zamówienie lub zamówienie nie ujęte w harmonogramie może być zrealizowane. Przy jego określaniu stosuje się model harmonogramowania przy ograniczonej zdolności systemu produkcyjnego w celu określenia, kiedy można zrealizować zamówienie. Uwzględnia wszelkie ograniczenia produkcji, takie jak dostępność zasobów, czas realizacji zamówień na surowce lub części kupowane oraz wymagania dotyczące komponentów lub podzespołów. Powstała w ten sposób data realizacji zamówienia uwzględnia zdolność produkcyjną, aktualne uwarunkowania produkcji oraz przyszłe zamówienia. Celem stosowania jest zredukowanie czasu spędzanego przez planistów produkcji, przyspieszenie realizacji zamówień i dostosowywanie planów z powodu podania niedokładnej daty realizacji zamówienia.
capacity requirements planning - CRP (pol. planowanie zdolności produkcyjnych): Funkcja ustalania, mierzenia i dostosowywania limitów oraz poziomów zdolności produkcyjnej. Termin CRP w tym kontekście odnosi się do procesu szczegółowego określania wielkości robocizny oraz zasobów maszynowych wymaganych do wykonania zadań produkcyjnych.
client/server system (pol. system klient/serwer): Rozproszony system komputerowy, w którym przetwarzanie przypisywane jest komputerowi, który najlepiej spośród komputerów w sieci może wykonać dane zadanie.
client (pol. klient aplikacji): W systemach informatycznych, program komputerowy używany do kontaktowania się i uzyskiwania danych z programu obsługującego, zainstalowanego na innym komputerze (serwerze aplikacji). Każdy klient aplikacji jest zaprojektowany do pracy z jednym lub większą liczbą programów na serwerze aplikacji, a każdy program na serwerze aplikacji wymaga konkretnego rodzaju klienta aplikacji. Przeglądarka internetowa jest jednym z typów klienta aplikacji.
computer-assisted software engineering - CASE (pol. technika tworzenia oprogramowania wspierana komputerowo): Wykorzystanie narzędzi komputerowych w celu wsparcia procesu projektowania, rozwijania i utrzymywania produktów i systemów informatycznych.
computerized maintenance management systems - CMMS (pol. utrzymywanie systemów wspomagających zarządzanie wspierane komputerowo): Systemy informatyczne służące do utrzymywania przetwarzania zamówień, jak również związanymi z nimi zapasami, zakupami, księgowością i funkcjami kadrowymi. W niektórych branżach - szczególnie w produkcji o charakterze ciągłym, gdzie producenci chcą zoptymalizować zużycie wyposażenia wymagającego dużych nakładów kapitałowych - systemy te odgrywają wiodącą rolę jako systemy wspomagające zarządzanie przedsiębiorstwem. CMMS mają podobne funkcje podstawowe, na które składają się np.: rejestracja i administracja wyposażenia, kontrola zapasów, harmonogramowanie prac i zasobów oraz zakupy.
corporate performance management - CPM (pol. zarządzanie wynikami organizacji): Dość szeroki termin opisujący metodologie, metryki, procesy oraz systemy wykorzystywane do monitorowania i zarządzania wynikami przedsiębiorstwa. Aplikacje komputerowe, które umożliwiają CPM przekładają strategię działania na plany operacyjne oraz prezentację skumulowanych wyników.
cost of goods sold - COGS (pol. koszt własny sprzedaży): Klasyfikacja księgowa określająca kwoty kosztów materiałów bezpośrednich, bezpośrednich kosztów robocizny oraz kosztów ogólnych związanych ze sprzedażą produktów w danym okresie.
customer relationship management - CRM (pol. zarządzanie relacjami z klientami): Systemy informatyczne, od prostych i gotowych rozwiązań do zarządzania kontaktami z klientami, do wysoce wyspecjalizowanych i interaktywnych pakietów służących sprzedawaniu, które łączą sprzedaż, marketing oraz narzędzia związane z informacją zarządczą. Obejmują one tworzenie struktury produktu, zarządzanie kalkulacjami i ofertami, oraz encyklopedie marketingu. Niektóre systemy rozszerzają te funkcje do tworzenia złożonych wycen, promocji, planów prowizyjnych, sprzedaży zespołowej oraz zarządzania kampaniami reklamowymi. Rozwiązania wspomagające zarządzanie relacjami z klientami instalowane w dużych firmach z setkami, nawet tysiącami użytkowników mają możliwość obsługi centrum informacji telefonicznej oraz wspomagania klienta, serwisu posprzedażnego, prognozowania i analiz.

Część II od D do I
database (pol. baza danych): Zbiór danych zaprojektowany w celu oddzielenia programów komputerowych od plików z danymi. Redundancja jest zminimalizowana, elementy danych mogą być dodawane lub usuwane, a struktura plików nie wymaga zmian w istniejących programach komputerowych.
database management systems - DBMS (pol. systemy zarządzania bazami danych): Oprogramowanie zaprojektowane w celu zorganizowania danych oraz dostarczenia mechanizmu ich przechowywania, utrzymywania oraz pozyskiwania z nośnika fizycznego (np. bazy danych). DBMS oddziela dane od aplikacji komputerowych oraz osób z nich korzystających i umożliwia przeglądanie danych na wiele sposobów.
data warehouse (pol. hurtownia danych): Zbiór danych, który został przygotowany specjalnie dla aplikacji wspierających podejmowanie decyzji.
discrete manufacturing (pol. produkcja dyskretna): Produkcja jednostkowa takich wyrobów jak np. pojazdy, urządzenia elektryczne lub komputery.
e-Business: Nazwa ogólna nadawana każdemu rodzajowi działalności gospodarczej prowadzonej przy użyciu Internetu, od handlu internetowego po samoobsługę.
engineer-to-order - ETO (pol. konstruowanie na zamówienie): Produkty, których specyfikacje klienta wymagają osobnego projektu inżynierskiego, znacznego dostosowania, lub zakupu nowych materiałów. Wynikiem każdego zamówienia jest powstanie osobnego zestawu części, struktury materiałów oraz marszruty (technologii).
enterprise application integration - EAI (pol. integracja aplikacji komputerowych wspomagających zarządzanie przedsiębiorstwem): Nieograniczone współdzielenie danych oraz procesów biznesowych poprzez aplikacje komputerowe w sieci informatycznej organizacji, w przypadkach gdy programy komputerowe w obszarach takich jak kontrola zapasów kadr, automatyzacja sprzedaży i inne oraz zarządzanie bazami danych zaprojektowane były tak, by działać niezależnie, bez interakcji pomiędzy nimi. Istnieją cztery główne kategorie integracji: 1) łączenie baz danych: bazy danych współdzielą i kopiują informacje jeśli istnieje taka potrzeba; 2) łączenie aplikacji komputerowych: przedsiębiorstwo współdzieli procesy biznesowe i dane pomiędzy dwiema lub więcej aplikacjami; 3) tworzenie hurtowni danych: dane pozyskiwane są z różnych źródeł i kierowane do osobnych baz danych w celu dalszych analiz; oraz 4) wspólny system informatyczny, najwyższe osiągnięcie integracyjne, gdy wszystkie elementy informatycznego systemu wspomagającego zarządzanie przedsiębiorstwem są powiązane tak, by wyglądały jak jednolita aplikacja komputerowa.
enterprise asset management - EAM (pol. zrządzanie aktywami przedsiębiorstwa): Aktywa przedsiębiorstwa mogą obejmować m.in. siłę roboczą, narzędzia, wyposażenie, materiały i informacje. Celem zarządzania aktywami przedsiębiorstwa jest optymalizacja ich wykorzystania oraz zarządzanie działaniami związanymi z utrzymywaniem majątku w sprawności i możliwie najwyższej wydajności. Kolejnym kluczowym elementem w szeroko rozumianym zarządzaniu majątkiem firmy jest integracja z finansami, kadrami i funkcjami zakupów, jak również produkcji, planowania zapotrzebowania materiałowego oraz systemami planowania zasobów produkcyjnych przedsiębiorstwa.
enterprise resource planning - ERP (pol. planowanie zasobów przedsiębiorstwa): 1) System informatyczny zorientowany księgowo wykorzystywany dla zaplanowania zasobów przedsiębiorstwa niezbędnych do przyjęcia, realizacji, wysyłki i rozliczenia księgowego zamówień od klientów. System ERP różni się od typowego systemu MRP II elementami technicznymi takimi jak: graficzny interfejs użytkownika, relacyjna baza danych, wykorzystanie języka czwartej generacji, zastosowaniem narzędzi typu CASE dla jego rozwoju, architekturą typu klient/serwer oraz otwartym charakterem aplikacji. 2) Ogólniej, jest to metoda wydajnego planowania i kontroli wszystkich zasobów niezbędnych do przyjęcia, realizacji, wysłania i rozliczenia zamówień od klientów w firmie produkcyjnej, dystrybucyjnej lub usługowej.
flow manufacturing (pol. produkcja potokowa, ciągła): Forma organizacji produkcji, w której maszyny i operatorzy obsługują taki sam, zwykle nieprzerwany przepływ materiałów. Operatorzy na ogół wykonują te same czynności dla każdej serii produkcyjnej. Często w/w formę produkcji określa się jako masową. Każdy wyrób gotowy mimo, że różni się specyfikacją materiału, korzysta z tego samego schematu procesu produkcji, a produkcja realizowana jest masowo.
fourth-generation language - 4GL (pol. język czwartej generacji - 4GL): Ogólny termin odnoszący się do serii języków nie posiadających ustalonych procedur, które umożliwiają użytkownikom lub programistom tworzenie prototypów oraz kodowanie nowych systemów. Języki te wykorzystują menu, kombinacje pytań i odpowiedzi oraz prostsze, angielsko-podobne sekwencje wyrazów do projektowania i wdrażania systemów, uaktualniania baz danych, generowania raportów, tworzenia wykresów oraz odpowiadania na zapytania.
graphical user interface - GUI (pol. graficzny interfejs użytkownika): Połączenie między komputerem i użytkownikiem korzystającym z myszy i ikon tak, aby użytkownik dokonywał wyboru przez wskazywanie na ikonę i klikanie myszą.
Internet: Światowa sieć komputerów należących do firm, rządów i uniwersytetów, umożliwiająca użytkownikom dzielenie się informacjami w formie plików oraz wysyłanie wiadomości elektronicznych oraz dostęp do ogromnych zbiorów informacji. Nazywany również Siecią.

Część III: Od J do O
Just-in-Time - JIT (pol. dokładnie na czas): Filozofia produkcji oparta na planowanej eliminacji wszystkich strat materiałowych i stałym poprawianiu produktywności. Obejmuje pomyślne wykonanie wszystkich czynności produkcyjnych wymaganych do wytworzenia wyrobu gotowego, od powstania projektu po dostawę, ze wszystkimi etapami przekształcania surowca włącznie.
lead time (pol. czas realizacji): 1) Czas wymagany do przeprowadzenia procesu (lub serii operacji). 2) W kontekście logistyki, jest to czas pomiędzy pojawieniem się potrzeby złożenia zamówienia, a otrzymaniem materiałów. Poszczególne elementy czasu realizacji mogą zawierać czas przygotowania zamówienia, czas oczekiwania, czas przetwarzania, czas transportu lub przesunięcia, czas otrzymania i czas kontroli.
lean production (pol. odchudzona produkcja): Filozofia produkcji kładąca nacisk na minimalizację ilości wszystkich zasobów (włącznie z czasem) wykorzystywanych w różnych działaniach przedsiębiorstwa. Wiąże się z identyfikowaniem i eliminowaniem działań nie tworzących wartości dodanej na etapie projektu, produkcji, zarządzania łańcuchem dostaw oraz obsługi klienta. Producenci stosujący technikę produkcji odchudzonej zatrudniają zespoły wszechstronnie wykwalifikowanych pracowników na wszystkich poziomach organizacji i stosują wysoce elastyczny, coraz bardziej zautomatyzowany sprzęt do wytwarzania określonej liczby produktów o potencjalnie dużej różnorodności. Zawiera zestaw zasad i reguł redukcji kosztów poprzez nieustanne usuwanie odpadów oraz poprzez upraszczanie wszystkich procesów produkcyjnych i wspomagających.
mass customization (pol. masowe dostosowywanie): Wytworzenie dużej liczby produktów, o dużej różnorodności tak, aby klient mógł wybrać produkt spośród dużej liczby możliwych wyrobów gotowych, podczas gdy koszt produkcji jest niski ze względu na ich duży wolumen. Przykładem może być zamówienie na komputer osobisty, w którym klient może wyszczególnić prędkość procesora, ilość pamięci, wielkość i prędkość twardego dysku, cechy wymiennych urządzeń pamięciowych oraz wiele innych opcji, gdy komputery osobiste są składane na jednej linii po niskich kosztach.
mass production (pol. produkcja masowa): Produkcja na dużą skalę, charakteryzująca się wyspecjalizowanym sprzętem i siłą roboczą.
master production schedule - MPS (pol. główny plan produkcji): Prognozowany plan produkcji elementów, przypisany do przygotowania głównemu planiście. Jest to zbiór danych związanych z planowaniem, który stanowi trzon planowania zapotrzebowania materiałowego (MRP). Przedstawia on to, co firma planuje produkować, wyrażone w określonych konfiguracjach, ilościach i datach.
material requirements planning - MRP (pol. planowanie zapotrzebowania materiałowego): Zbiór technik, wykorzystujących dane ze struktury materiałów, danych zapasów oraz głównego planu produkcji w celu skalkulowania zapotrzebowania materiałowego. Tworzy zapotrzebowanie realizacji zamówień uzupełniających na materiały. Co więcej, zaleca zmianę harmonogramu zamówień otwartych, gdy terminy realizacji i terminy zapotrzebowania nie są zbieżne.
manufacturing resource planning - MRP II (pol. planowanie zasobów produkcyjnych): Metoda efektywnego planowania wszystkich zasobów firmy produkcyjnej. Metoda ta zajmuje się planowaniem operacyjnym w jednostkach, planowaniem finansowym i ma zdolności symulacyjne, aby odpowiadać na pytania typu "co jeśli". Składa się z różnorodnych, wzajemnie powiązanych procesów: tworzenie biznes planów, planowanie produkcji (planowanie sprzedaży i planowanie operacyjne), tworzenie głównego planu produkcji, planowanie zapotrzebowania materiałowego, planowanie zdolności produkcyjnych oraz systemy wspomagania zarządzania zdolnościami produkcyjnymi i materiałami. Wyniki tych systemów integrowane są z raportami finansowymi takimi jak biznes plan, zestawienie zakupów, budżet na wysyłki, oraz prognozy zapasów. Planowanie zasobów produkcyjnych jest bezpośrednią pochodną i rozszerzeniem MRP z zamkniętą pętlą.
manufacturing execution system - MES (pol. system zarządzania produkcją): System komunikacji i informowania obszaru produkcji. Zawiera funkcje takie jak alokacja oraz status zasobów, harmonogramowanie operacyjne/szczegółowe, rozdysponowywanie składników produkcji, kontrola dokumentów, zbieranie i pozyskiwanie danych, zarządzanie zasobami ludzkimi, zarządzanie jakością, zarządzanie procesem, zarządzanie utrzymaniem ruchu, śledzenie zmian oraz pochodzenia produktu, analiza wyników. Może dostarczać informacje zwrotne z obszaru produkcji w czasie rzeczywistym. Łączy się i uzupełnia z systemami ERP.
online analytical processing - OLAP (pol. przetwarzanie analityczne w czasie rzeczywistym): Kategoria narzędzi informatycznych, które analizują dane przechowywane w bazie danych. Narzędzia typu OLAP umożliwiają użytkownikom analizę wielowymiarowych danych w różnych przekrojach. Przykładowo, prezentuje analizy trendów i serii czasowych. Głównym składnikiem programu OLAP jest serwer OLAP, który znajduje się pomiędzy klientem oraz systemem zarządzania bazą danych (DBMS), który rozpoznaje sposób zorganizowania danych w bazie i posiada specjalne funkcje do ich analizowania. Serwery OLAP są dostępne dla prawie wszystkich głównych systemów baz danych.
order entry (pol. wprowadzenie zamówienia): Proces specyfikacji potrzeb klienta i przyjmowania zamówień zgodnie z terminologią używaną przez producenta lub dystrybutora. Zamówienie powinno być oparte o linię rezerw dostępnych do potwierdzenia (ATP) w głównym planie produkcji. Może to polegać na stworzeniu dokumentów wysyłkowych dla wyrobów gotowych w środowisku MTS (produkcji na magazyn), lub może być bardziej skomplikowaną serią czynności, z pracami projektowymi dla produktów tworzonych na zamówienie (MTO) włącznie.

Część IV: Od P do Z
portal: Spersonalizowana strona internetowa lub serwis, który oferuje szeroki wachlarz zasobów i usług, takich jak np. poczta elektroniczna, fora internetowe, wyszukiwarki oraz internetowe centra handlowe. Pierwsze portale internetowe były serwisami zapewniającymi dostęp do Sieci, ale teraz większość tradycyjnych wyszukiwarek przekształciła się w portale internetowe, aby przyciągnąć i zatrzymać szerszą publiczność.
process manufacturing (pol. produkcja procesowa): Produkcja, która tworzy wartość dodaną przez mieszanie, oddzielanie, formowanie i/lub przeprowadzanie reakcji chemicznych. Może być dokonywana w trybie ciągłym lub wsadowym.
product data management - PDM (pol. zarządzanie danymi o produkcie): System, który kontroluje wszystkie dane związane z produktem, a także związany z nim przebieg pracy w przedsiębiorstwie. Systemy zarządzania danymi o produkcie zastępują procesy "papierowe" oraz przechowywanie informacji w jednym, scentralizowanym banku danych, co umożliwia upoważnionym użytkownikom w firmie dostęp i możliwość uaktualniania bieżących danych o produkcie, zapewniając jednocześnie, że postępują zgodnie z określonymi procedurami. Dostawcy systemów PDM podkreślają podobieństwa pomiędzy nimi a technologią pracy grupowej (ang. groupware) odpowiednią dla szeregu środowisk biznesowych. Oprócz zapewnienia integralności danych, przez stosowanie technologii relacyjnych baz danych, obydwa systemy zawierają aplikacje zarządzające przebiegiem pracy oraz aplikacje internetowe, które ułatwiają współpracę.
product configurator (pol. konfigurator produktu): System oparty o reguły, znajdujący zastosowanie w środowiskach: projekt na zamówienie (DTO), konstrukcja na zamówienie (ETO) oraz produkcja na zamówienie (MTO), gdzie istnieją liczne wersje produktu. Konfiguratory produktu dokonują inteligentnego modelowania części lub cech produktu a często tworzą modele rzeczywiste, rysunki, struktury materiału oraz kosztorysy, które można zintegrować z systemami CAD/CAM oraz MRP II, jak również systemami do wprowadzania zamówień sprzedaży.
product life cycle (pol. cykl życia produktu): 1) Kolejne etapy, przez które przechodzi nowy produkt, tj. od jego wprowadzenia do sprzedaży, przez jej wzrost, stabilizację, do schyłku. 2) Jest to okres pomiędzy wstępnymi badaniami nad rozwojem produktu, do momentu, gdy jego sprzedaż i obsługa klienta związana z tym produktem jest zakończona. 3) Okres, w którym produkt może być wytwarzany i sprzedawany z zyskiem.
product lifecycle management - PLM (zarządzanie cyklem życia produktu): Proces sterowania produktem od fazy pomysłu do jego wycofania w celu dostarczenia jak największej wartości przedsiębiorstwu oraz jego partnerom handlowym. Aplikacje wspomagające działania biznesowe dzięki PLM, to między innymi nadawanie produktom określonych cech, projektowanie, konstruowanie, zarządzanie procesami produkcyjnymi, zarządzanie danymi o produkcie, zarządzanie ilością produktu.
real time (pol. czas rzeczywisty): Technika koordynowania przetwarzania danych ze związanymi z nimi zewnętrznymi zdarzeniami z chwilą ich wystąpienia, umożliwiająca szybkie raportowanie okoliczności ich wystąpienia. Natychmiastowa dostępność danych dla systemu informatycznego, w momencie, gdy zachodzi transakcja lub zdarzenie.
relational database (pol. relacyjna baza danych): Program komputerowy umożliwiający użytkownikom uzyskanie informacji pozyskanych z dwóch lub więcej baz danych, które składają się z dwuwymiarowych układów danych.
reorder point system - ROP (pol. system punktu składania ponownego zamówienia): Metoda zarządzania zapasami, która powoduje złożenie zamówienia na towar każdorazowo, gdy ilość towaru zmniejszy się do wcześniej określonego poziomu zapasów.
return on investment - ROI (pol. zwrot z inwestycji): Wskaźnik finansowy względnego zwrotu z inwestycji, zwykle wyrażony jako procent osiągniętych dochodów, do kwoty zainwestowanej.
routing (pol. technologia produkcji): Szczegółowe informacje dotyczące sposobów produkcji poszczególnych wyrobów lub ich części. Zawiera listę operacji, które należy przeprowadzić, ich kolejność, stanowiska robocze z nimi związane oraz normy dotyczące przygotowania do wykonywania operacji oraz czas ich realizacji.
sales force automation - SFA (pol. automatyzacja procesu sprzedaży): Technologia stosowana do zwiększania wydajności i skuteczności sprzedaży przez usprawnianie i przyspieszenie procesów oraz eliminację błędów. Zapewnia pracownikom sprzedaży dostęp do aktualnych informacji dotyczących klientów oraz cen. Eliminuje także błędy związane ze składaniem zamówień.
serwer: Komputer, lub pakiet oprogramowania, który świadczy specyficzny rodzaj usług dla oprogramowania typu klient działającego na innych komputerach. Termin ten, może się odnosić do oprogramowania, na przykład Web Server, lub maszyny, na której program działa. Pojedynczy komputer spełniający rolę serwera może obsługiwać kilka różnych pakietów serwerowych, zapewniając wiele różnych serwerów klientom w sieci.
supplier relationship management SRM (pol. zarządzanie relacjami z dostawcami): Zbiór aplikacji informatycznych, umożliwiających przedsiębiorstwom stworzenie bardziej wszechstronnych wglądów w dane o dostawcach i realizowanych przez nich operacjach. Poszukiwanie dostawców strategicznych (ang. sourcing) oraz zarządzanie wydatkami stanowią istotną części SRM.
supply chain management - SCM (pol. zarządzanie łańcuchem dostaw): Projektowanie, planowanie, realizacja, kontrola oraz monitoring czynności należących do łańcucha dostaw w celu tworzenia wartości netto, budowania konkurencyjności, wywierania wpływu na logistykę na świecie, synchronizowania popytu i podaży oraz globalnych pomiarów wyników.
supply chain planning - SCP (pol. planowanie łańcucha dostaw): Określenie zbioru zasad i procedur, które rządzą działaniami łańcucha dostaw. Na planowanie składa się określanie kanałów marketingowych, promocji, odpowiednich ilości i rozłożenia w czasie, zasad dotyczących zapasów i ich uzupełniania oraz polityki produkcji. Planowanie ustala parametry, w ramach których działać będzie łańcuch dostaw.
supply chain execution - SCE (pol. realizacja w łańcuchu dostaw): Aplikacje informatyczne zorientowane na realizację, dla skutecznego nabywania i dostarczania towarów i usług w ramach łańcucha dostaw. Składają się na nie systemy produkcyjne, magazynowe, systemy realizacji transportu oraz zapewniające przejrzystość łańcucha dostaw.
supply chain inventory visibility - SCIV (pol. przejrzystość łańcucha dostaw zapasów): Aplikacje informatyczne pozwalające śledzić wydarzenia mające miejsce w łańcuchu dostaw. Systemy te śledzą zapasy globalnie na poziomie pojedynczej jednostki zapasu i informują użytkownika o istotnych odchyleniach od planów. Firmy uzyskują realistyczne dane szacunkowe o terminach przybycia materiału.
strategic sourcing (pol. poszukiwanie dostawców strategicznych): Rozwój i zarządzanie relacjami z dostawcą w celu nabycia towarów i usług w sposób umożliwiający realizację bezpośrednich potrzeb przedsiębiorstwa. Całkowicie łączy się z częścią zarządzania procesem zaopatrzenia.
warehouse management system - WMS (pol. system zarządzania magazynem): Systemy, które integrują pracę wykonaną w magazynach i centrach dystrybucji z systemem informatycznym typu transakcyjnego. Proste przechowywanie i pozyskiwanie materiałów jest zastępowane przez strategie zwiększające przepustowość i produktywność gospodarki magazynowej przez zarządzanie pełnym zakresem zapasów magazynowych, aby skutecznie zarządzać procesami biznesowymi magazynu oraz kierować działaniami magazynowymi, z otrzymywaniem, umieszczaniem, konfekcjonowaniem, wysyłaniem oraz okresowymi inwenturami włącznie. Większość z nich można stosować w powiązaniu ze środkami komunikacji wykorzystującymi częstotliwości radiowe, umożliwiając transfer danych w czasie rzeczywistym pomiędzy systemem i personelem magazynu.
work in process - WIP (pol. produkcja w toku): Wyrób lub wyroby na różnych etapach realizacji ze wszystkimi materiałami, od surowców przeznaczonych do wstępnego przetworzenia, po całkowicie przetworzone materiały czekające na odbiór końcowy oraz przyjęcie na stan wyrobów gotowych. Wiele systemów księgowych obejmuje również wartość zapasów produktów wstępnie przetworzonych oraz komponentów.
World Wide Web (WWW) (A): Zbiór oprogramowania, protokołów, konwencji hipertekstu, oraz technik multimedialnych umożliwiających stosowanie Internetu.
Web Services (pol. Serwisy Internetowe): Standardowy sposób integrowania aplikacji internetowych przy zastosowaniu standardów otwartych XML, SOAP, WSDL i UDDI oprócz trzonu protokołu internetowego. XML stosowany jest do oznaczania danych, SOAP do transferu danych, WSDL jest stosowany do opisywania dostępnych serwisów, a UDDI do tworzenia list dostępnych serwisów. Stosowane przede wszystkim jako środek komunikacji firm ze sobą i z klientami, serwisy internetowe umożliwiają organizacjom komunikowanie danych bez szczegółowej znajomości systemów informatycznych pozostających poza zaporą (ang. firewall). W przeciwieństwie do tradycyjnych modeli klient/serwer, serwisy internetowe nie zapewniają użytkownikowi GUI, lecz zamiast tego stosują wspólną logikę biznesową, dane oraz procesy poprzez programistyczny interfejs w sieci. Serwisy internetowe umożliwiają różnym aplikacjom z różnych źródeł komunikowanie się ze sobą bez czasochłonnego kodowania dostosowującego, a ponieważ wszelka komunikacja odbywa się w XML, serwisy internetowe nie są związane z żadnym systemem operacyjnym, czy językiem programowania i nie wymagają stosowania przeglądarek lub języka znaczników hipertekstu (HTML).
extensible markup language - XML (pol. rozszerzalny język znakowania) Język ten umożliwia bezpośrednią komunikację między komputerami w Internecie. W przeciwieństwie do starszych języków znakowania hipertekstu (HTML), które zawierają znaczniki HTML podające instrukcje przeglądarce internetowej odnośnie wyświetlania informacji, znaczniki XML podają instrukcje przeglądarce odnośnie kategorii informacji.
Źródła i polecane lektury:
1. ERP: Tools, Techniques, and Applications for Integrating the Supply Chain. Wydanie drugie; Carol A. Ptak, CFPIM, CIRM, and Eli Schragenheim; The St. Lucie Press/APICS Series on Resource Management; wydanie drugie, 2003
2. Selected Readings in ERP; APICS Complex Industries SIG, 1999
3. Maximizing Your ERP System: A Practical Guide for Managers; Dr. Scott Hamilton; McGraw-Hill Trade, 2002
4. APICS Dictionary; Wydanie dziesiąte
2. Selected Readings in ERP; APICS Complex Industries SIG, 1999
3. Maximizing Your ERP System: A Practical Guide for Managers; Dr. Scott Hamilton; McGraw-Hill Trade, 2002
4. APICS Dictionary; Wydanie dziesiąte
Przetłumaczono i opublikowano za zgodą Technology Evaluation Centers Inc. Copyright © 1999-2004 Technology Evaluation Centers, Inc.


